eMaktab tizimida onlayn ChSBni qanday berish, o‘quvchi uni qanday yechishi va baholar jurnalga qanday o‘tishi — bosqichma-bosqich qo‘llanma.
BSB/ChSBni e Maktab sinf jurnali orqali berish: o‘qituvchi va o‘quvchi uchun to‘liq qo‘llanma
Chorak yakunlanishiga oz qoldi va ko‘plab maktablarda choraklik summativ baholash (ChSB) onlayn shaklda, eMaktab orqali o‘tkazilmoqda. Bu usulda o‘qituvchi testni qog‘ozda chop etishi va qo‘lda tekshirishi shart emas: natijalar avtomatik hisoblanadi va jurnalga o‘tadi. Quyida jarayonni boshidan oxirigacha tushuntiramiz.
1-qism. O‘qituvchi ChSBni qanday beradi?
eMaktab’ga kiring. Yuqori menyuda “TA’LIM” bo‘limini, so‘ng “Jurnallar”ni tanlang va kerakli sinf jurnalini oching.

1-rasm. TA’LIM → Jurnallar
Jurnalning o‘ng yuqori qismidagi “BSB/CHSB chiqarish” tugmasini bosing.

2-rasm. “BSB/CHSB chiqarish” tugmasi
Ochilgan oynada “Ish turi” qatoridan CHSBni tanlang. Oynada fan, sinf, chorak va ta’lim tili ko‘rsatiladi. “Sinf tili” to‘g‘ri tanlanganini tekshiring — topshiriqlar aynan shu tilda chiqadi.
Pastdagi ro‘yxatda shu fan bo‘yicha tayyor ChSB ishi chiqadi. Unda holati (“Nashr etildi”), chorak va ish qaysi kundan qaysi kungacha mavjudligi yozilgan bo‘ladi. Ish yonidagi “Berish” tugmasini bosing.

3-rasm. Ish turini, sinf tilini tanlash va ishni berish
“CHSB berish” oynasida ChSB o‘tkaziladigan sana va vaqtni belgilang. Oynada ishni qaysi vaqtdan oldin o‘tkazib bo‘lmasligi ham ko‘rsatiladi. So‘ng “Berish” tugmasini bosing.

4-rasm. Sana va vaqtni belgilash
“CHSB muvaffaqiyatli berildi!” degan xabar chiqadi. “Yopish” tugmasini bosing.

5-rasm. Ch SB muvaffaqiyatli berildi
Shundan so‘ng o‘quvchilar ChSBni o‘z profilida ko‘radi va belgilangan vaqtda boshlay oladi.
Muhim: “BSB/CHSB chiqarish” tugmasi bo‘lmasa
Ch SB jurnalda chiqishi uchun fan eMaktab’da Edu ERP’dagi fan nomiga to‘g‘ri bog‘langan bo‘lishi kerak. Qoida: bitta fan — bitta ERP. Bitta ERP nomini bir vaqtda bir nechta fanga biriktirib bo‘lmaydi.
Buni faqat maktab administratori tekshiradi: Boshqaruv → Fanlar ro‘yxati → fanni tahrirlash. U yerda “Qisqa nomi” va “Darslar bo‘yicha yagona ma’lumotnomada darsning nomi” maydonlari to‘g‘ri to‘ldirilgan bo‘lishi kerak. Tugma ko‘rinmasa, avval administratorga murojaat qiling.

6-rasm. Administrator: fan nomini Edu ERP bilan bog‘lash
1-chorak ChSB tuzilishi
Markazlashgan onlayn ChSBda har bir fan bo‘yicha 16 ta savol beriladi. Savollar uch darajaga bo‘lingan:
Bilish — 4 ta savol (1–4), har biri 2 ball;
Qo‘llash — 10 ta savol (5–14), har biri 2,6 ball;
Mulohaza — 2 ta savol (15–16), har biri 3 ball.
Jami: 8 + 26 + 6 = 40 ball. Sinflar bo‘yicha fanlar:
|
Sinf |
1-fan |
2-fan |
|
5–6-sinf |
Ona tili / Rus tili / Qoraqalpoq tili |
Matematika |
|
7-sinf |
Biologiya |
O‘zbekiston tarixi |
|
8-sinf |
Fizika |
Algebra |
|
9-sinf |
Ona tili / Родной язык / Qoraqalpoq tili |
Algebra |
|
10-sinf |
Kimyo |
Algebra |
|
11-sinf |
Ingliz tili |
Algebra |

7-rasm. 1-chorak Ch SB: sinflar, fanlar va savollar taqsimoti
2-qism. O‘quvchi ChSBni qanday yechadi?
O‘quvchi login va paroli bilan e Maktab profiliga kiradi.
Bosh sahifada “BSB/CHSB tayyorlanish” bo‘limini tanlaydi. U yerda o‘qituvchi bergan test, sanasi va boshlanish vaqti ko‘rinadi.
Belgilangan vaqtda “Onlayn boshlash” tugmasini bosadi. Tizim uni smarty. emaktab. uz platformasiga yo‘naltiradi.
“Boshlash” tugmasini bosib, sinfdagi ta’lim tiliga mos tilni tanlaydi.
Diqqat: til noto‘g‘ri tanlansa, orqaga qaytib uni o‘zgartirib bo‘lmaydi. O‘quvchilarga buni oldindan albatta tushuntiring.
Test qoidalari
Vaqt — 60 daqiqa. Qolgan vaqt ekranning o‘ng yuqori burchagida ko‘rinib turadi.
Test 16 tadan ko‘p bo‘lmagan savoldan iborat. Har bir savolning maksimal bali ko‘rsatiladi.
Keyingi savolga “Keyingi” tugmasi bilan o‘tiladi. Oxirida “Tugatish” bosiladi va tasdiqlanadi. Bu tasodifan yakunlab qo‘ymaslik uchun qilingan.
Testdan keyin o‘quvchi to‘plagan balini va sarflagan vaqtini darhol ko‘radi. To‘g‘ri javoblarni esa 24 soatdan keyin ko‘rish mumkin.
3-qism. Natijalarni ko‘rish va baholarni jurnalga qo‘yish
“Jurnal” bo‘limiga o‘ting va sinf jurnalini oching.
Dars rejasi (TMR) tomonida siz bergan ChSB ko‘rinadi. “Natijalarni ko‘rish” tugmasini bosing — har bir o‘quvchining bali chiqadi.
Barcha o‘quvchilar testni topshirganiga ishonch hosil qilgach, “Baholarni jurnalga qo‘yish” tugmasini bosing.
Baholar ChSB sahifasiga avtomatik o‘tkaziladi.
Tez-tez beriladigan savollar
“BSB/CHSBni chiqarish” tugmasi ko‘rinmayapti, nima qilish kerak?
Ko‘pincha fan nomi yoki ERP noto‘g‘ri sozlangan bo‘ladi. Maktab administratoriga murojaat qiling.
O‘quvchi testni boshqa tilda boshlab qo‘ydi. Endi nima qilish kerak?
O‘quvchi o‘zi tilni o‘zgartira olmaydi. Maktab administratori yoki eMaktab qo‘llab-quvvatlash xizmati orqali hal qiling.
Baholarni barcha o‘quvchilar topshirmasdan jurnalga qo‘yish mumkinmi?
Tavsiya etilmaydi. Avval barcha o‘quvchilar testni yakunlaganini tekshiring, keyin baholarni o‘tkazing.
Bu usulning qanday afzalliklari bor?
Qog‘oz chop etish va qo‘lda tekshirish kerak emas. Natija darhol chiqadi. Har bir o‘quvchiga savollar har xil tartibda beriladi, bu esa ko‘chirishni qiyinlashtiradi.
Manba: eMaktab qo‘llab-quvvatlash xizmati (help.emaktab.uz)