Мактаб ўқувчиларида чекишга мойилликни келтириб чиқарадиган сабаблар

Кўчада юрганингизда кўзингиз беихтиёр сигаретни кинолардаги актёрларга тақлид қилган ҳолда чекаётган ва буни ўзича “авторитет” деб билаётган ёш мактаб ўқувчиларига тушганида киши кўнглида бир ғалати бўлади. Хўш ёшларда қандай омиллар айнан чекишга мойилликни келтириб чиқаради? 

Тенгдошлари даврасидаги муҳитнинг таъсири

Ўсмирларнинг хулқ-атворига уларнинг кимлар билан дўст бўлаётгани шубҳасиз катта таъсир кўрсатади. Агарда унинг атрофидаги дўстларининг кўпи чекадиган бўлса, бола уларнинг фикрларига, дунёқарашларига қарши туриши қийин кечади ва ўзи танлаган жамоадошларига ўхшашга ҳаракат қилади. Кўпчилик ўсмирлар тезроқ катта бўлишни, ҳаммага тажрибали, ўзгача (крутой) кўринишда таассурот қолдиришни хоҳлашади. Афсуски, кўплаб ўсмирларнинг фикрига кўра, сигарет чекиш - бу катталикнинг шубҳасиз муҳим белгисидир. 

Оиладаги муҳит таъсири

Статистик маълумотларга қараганда, агарда ота-она чекса, фарзанд ҳам 79-85% чекишни бошлайди. Болалар учун ўз ота-онасининг намунаси муҳимдир. Кўпинча ота ёки она (бизда кўп ҳолларда эркаклар чекишади, бироқ аёллар орасида ҳам охирги пайтларда чекувчилар кўпаймоқда) ўзлари чекиб туриб, унинг зарари ҳамда бу ёмон оқибатларга олиб келиши ҳақида болага уқтиришади. Бу деярли фойдасиз, чунки айтилганидек, қуш уясида кўрганини қилади. Бола онгсиз равишда сигаретни нафислик (агар онаси чекса) ёки эркаклик (агар отаси чекса) атрибути сифатида қабул қилади.