Энг
Attestatsiya testlari — test.muallimlar.uz Attestatsiya testlari — test.muallimlar.uz

Ўқитувчи томонидан бериладиган баъзи саволлар таълим жараёнининг самарадорлигини пасайтиради ва ўқувчиларнинг билим олиш билан боғлиқ мотивациясига салбий таъсир кўрсатади. Уларга қуйидагилар киради:

? Занжирбанд саволлар 

Ўқитувчининг кетма-кет савол ёғдириши ўқувчиларга на ўйлашга, на жавоб беришга вақт беради. Бу ўқувчининг тезкорлик учун фикрламай қўйишига олиб келади. 

? Чақириқ саволлар

Ўқитувчи ўқувчилардан ўзининг фикрига қўшилишларини талаб қилувчи, чақириқ шаклидаги бундай саволлар ҳам болаларнинг дарсдан безиб қолишига сабаб бўлади. Бу шаклдаги саволларнинг моҳиятида яширин тарзда ўз фикр-мулоҳазасини бошқаларга сингдириш ётади. Ўқитувчи суггестив саволлар бериш билан ўқувчидан тайёр жавобни кутиши натижасида болаларда креатив жавоб қайтариш, мавзу доирасида мустақил фикрлаш имкони бўлмайди.

? Қалбаки саволлар 

Орқасида танбеҳ ёки мақтов, ирония ёки кесатиқларни яшириб юрувчи қалбаки саволлар ўқувчи руҳиятига салбий таъсир кўрсатади. Болада ўзига нисбат ишончсизликни кучайтиради. 

? Садосимон саволлар 

Кўплаб ўқитувчиларга ўқувчи берган жавобни қайтариш одат бўлиб қолган. Лекин қайтарилаётган гап савол шаклида такрорланади.

? Қопқон саволлар

Бирор ўқувчини шарманда қилиш учун берилган саволлар

? Риторик (жавоби йўқ) саволлар

Ўқитувчи саволга жавоб қайтариш учун етарли вақт бермаса у ўзи англамаган ҳолда риторик савол бераётган бўлади. Дарс давомида услуб сифатида ишлатиладиган бундай савол тингловчиларнинг эътиборини кучайтиради. Бироқ дарс давомида риторик саволларнинг меъёрдан ортиқ такрорланиши ўқувчиларнинг пассивлигига олиб келади.